Editöryal İlkeler
Kör Tarih; tarih, arkeoloji, antropoloji, mitoloji ve dinler tarihi alanlarında araştırmaya, bilimsel kanıtlara ve eleştirel düşünceye dayanan bağımsız bir dijital yayın platformudur.
Amacımız, geçmişe ilişkin bilgileri yalnızca aktarmak değil; bu bilgilerin hangi kaynaklara dayandığını, nasıl elde edildiğini ve hangi sınırlar içerisinde değerlendirilebileceğini de okuyucularımıza göstermektir.
Tarih, değişmez bilgilerden oluşan kapalı bir alan değildir. Yeni belgeler, arkeolojik keşifler ve bilimsel araştırmalar geçmişe ilişkin değerlendirmelerimizi değiştirebilir. Bu nedenle güvenilir tarih yayıncılığının, kesinlik iddiasından önce kanıta bağlılık ve gerektiğinde mevcut bilgileri yeniden değerlendirme sorumluluğu gerektirdiğine inanıyoruz.
Kör Tarih'in bütün yayın faaliyetleri aşağıdaki editöryal ilkeler doğrultusunda yürütülür.
1. TARİHSEL VE BİLİMSEL DOĞRULUK
Doğruluk, yayın politikamızın temelidir.
Haberlerimizde, makalelerimizde, araştırma dosyalarımızda, kavram açıklamalarımızda ve belgesellerimizde yer alan tarihsel bilgileri güvenilir kaynaklarla desteklemeyi esas alırız.
Tarihsel olayları kendi dönemlerinin siyasi, toplumsal, ekonomik ve kültürel koşulları içerisinde değerlendiririz. Günümüzün kavramlarını, değerlerini ve düşünce biçimlerini geçmişe doğrudan yansıtmaktan kaçınırız.
Bir bilginin yaygın biçimde tekrarlanmasını veya popüler kaynaklarda yer almasını doğruluğunun kanıtı olarak kabul etmeyiz.
Yeterli kanıt bulunmayan iddiaları kesinleşmiş tarihsel gerçekler gibi sunmayız. Belirsizliğin bulunduğu durumlarda bunu açıkça ifade ederiz.
Bilimsel araştırmaların ulaştığı sonuçları aktarırken kullanılan yöntemleri, araştırmanın kapsamını ve bulguların sınırlarını dikkate alırız.
2. KAYNAK KULLANIMI VE ŞEFFAFLIK
Kaynakların güvenilirliği, yayınlarımızın güvenilirliğinin temel koşullarından biridir.
Araştırmalarımızda mümkün olduğunca birincil tarihsel belgelere, arkeolojik kazı raporlarına, hakemli akademik yayınlara, bilimsel monografilere ve alanında uzman araştırmacıların çalışmalarına başvururuz.
Kaynakları yalnızca yazarlarının akademik unvanlarına veya yayımlandıkları kurumların itibarına göre değerlendirmeyiz. Araştırmanın yöntemini, kullandığı kanıtları, yayımlandığı dönemi ve ilgili bilimsel tartışmalar içerisindeki yerini de dikkate alırız.
Birincil kaynakları eleştirel değerlendirmeden bağımsız, mutlak doğrular olarak görmeyiz. Tarihsel belgelerin de belirli amaçlarla, belirli koşullarda ve belirli bakış açılarıyla üretildiğini kabul ederiz.
Kaynaklara yapılan atıflarda mümkün olduğunca özgün çalışmalara ulaşmayı hedefleriz. Başka araştırmacıların görüşlerini veya bulgularını aktarırken bunları doğru kişilere atfederiz.
İçeriklerimizde yazar, yayımlanma tarihi, son güncelleme tarihi ve kaynakça bilgilerine yer vererek okuyucuların araştırmalarımızı takip edebilmesini ve kullanılan kaynakları inceleyebilmesini kolaylaştırırız.
3. KANIT, YORUM VE VARSAYIM AYRIMI
Tarihsel bir olayın belgelenmiş olması, o olayın bütün nedenlerinin ve sonuçlarının kesin biçimde bilindiği anlamına gelmez.
Bu nedenle tarihsel olgular, akademik yorumlar, kuramsal açıklamalar ve varsayımlar arasında açık bir ayrım gözetiriz.
Bir araştırmacının ileri sürdüğü görüşü, ilgili alandaki bütün uzmanların ortak değerlendirmesi gibi sunmayız.
Akademik görüş ayrılıklarını aktarırken tartışmanın hangi kanıtlar ve yöntemler etrafında geliştiğini açıklamaya çalışırız.
Farklı görüşlere yer vermeyi bilimsel tarafsızlığın önemli bir unsuru olarak kabul ederiz. Ancak bütün iddiaların eşit derecede güvenilir olduğunu varsaymayız.
Bir görüşün değerlendirilmesinde belirleyici ölçüt, o görüşü savunan kişilerin sayısı veya iddianın ilgi çekiciliği değil, dayandığı kanıtların niteliğidir.
Akademik uzlaşı bulunan konularda bu uzlaşıyı görünür kılarız. Bilimsel tartışmaların devam ettiği konularda ise görüş ayrılıklarını ve belirsizlikleri okuyucularımıza aktarırız.
4. DİNLER, İNANÇLAR VE KÜLTÜREL GELENEKLER
Dinler tarihi, mitoloji ve inanç sistemleri Kör Tarih'in temel yayın alanları arasındadır.
Dinî metinleri, kutsal anlatıları, ritüelleri ve gelenekleri tarihsel, arkeolojik, antropolojik ve karşılaştırmalı araştırma yöntemleriyle inceleriz.
Bir inancın tarihsel kökenini, değişimini veya kültürel etkilerini araştırmak ile o inancın teolojik doğruluğu hakkında hüküm vermenin birbirinden farklı olduğunu kabul ederiz.
İnançların tarihsel gelişimini incelerken ilgili toplulukların kendi kavramlarını, metinlerini ve geleneklerini dikkate alırız. Bir topluluğun inançlarını yalnızca başka bir topluluğun bakış açısından tanımlamaktan kaçınırız.
Hiçbir dinî veya kültürel geleneği peşinen doğru, yanlış, üstün ya da aşağı kabul etmeyiz.
İnançlara ve inananlara saygılı bir dil kullanırız. Bununla birlikte, tarihsel araştırma konusu olan herhangi bir iddiayı eleştirel incelemenin dışında tutmayız.
Eleştirinin hedefi insanların kimlikleri veya inançlarına bağlılıkları değil, araştırmaya konu olan tarihsel iddialar ve bunların dayandığı kanıtlardır.
5. MİTOLOJİ, EFSANELER VE ALTERNATİF TARİH İDDİALARI
Mitolojileri ve efsaneleri, ortaya çıktıkları toplumların kültürel hafızasını, dünya görüşünü ve düşünce biçimlerini anlamamıza yardımcı olan önemli araştırma alanları olarak değerlendiririz.
Mitolojik anlatıların tarihsel, dinî ve kültürel değerini kabul etmekle birlikte, bu anlatıların tarihsel gerçekliği konusunda ayrıca kanıt ararız.
Popüler tarih tezlerini, alternatif tarih yorumlarını ve yaygın komplo teorilerini de araştırma konusu olarak ele alabiliriz.
Bu tür içeriklerde iddiaların nereden kaynaklandığını, hangi kanıtlara dayandığını ve akademik araştırmalar tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymaya çalışırız.
Sansasyonel bir iddianın ilgi çekici olması, onu bilimsel bakımdan güvenilir kılmaz.
Kanıtlarla desteklenmeyen görüşlere, yalnızca kamuoyunda yaygın oldukları için doğrulanmış bilgilerle eşit ağırlık vermeyiz.
Merakı ve sorgulamayı teşvik ederken, spekülasyonun bilimsel bilgi olarak sunulmasına karşı dikkatli davranırız.
6. HABERCİLİK VE GÜNCEL BİLİMSEL GELİŞMELER
Kör Tarih'in haber yayıncılığı; arkeolojik keşifleri, yeni tarih araştırmalarını, bilimsel yayınları, kültürel miras çalışmalarını ve ilgili alanlardaki önemli gelişmeleri kapsar.
Haberlerimizi hazırlarken mümkün olduğunca araştırmanın özgün yayınına, kazı raporuna, resmî açıklamasına veya doğrudan bilgi sağlayan diğer kaynaklara ulaşırız.
Basın bültenlerini ve başka yayın organlarının haberlerini yararlı bilgi kaynakları olarak değerlendiririz. Ancak bu metinlerde yer alan açıklamaları, bağımsız biçimde doğrulanmış bilimsel sonuçlarla aynı düzeyde görmeyiz.
Yeni bir araştırmanın ön bulgularını kesinleşmiş keşifler gibi sunmayız. Araştırmacıların yorumları ile doğrudan elde edilen bulguları birbirinden ayırırız.
Haber başlıklarında açıklığı, doğruluğu ve okuyucunun ilgisini çekmeyi birlikte gözetiriz.
Tıklanma elde etmek amacıyla bilimsel sonuçları abartmayız, tarihsel bağlamından koparmayız veya araştırmanın desteklemediği sonuçlar üretmeyiz.
Başka dillerde yayımlanan haberleri Türkçeye aktarırken yalnızca kelimeleri çevirmekle yetinmeyiz. Metni Türkçenin doğal anlatımına uygun biçimde yeniden oluştururken özgün haberin temel bilgilerini, tarihlerini, bulgularını ve anlamını koruruz.
Hızdan önce doğruluğu, sansasyondan önce bilgilendirmeyi tercih ederiz.
7. EDİTÖRYAL BAĞIMSIZLIK
Kör Tarih'in yayın kararlarında temel ölçütlerimiz araştırmanın niteliği, tarihsel kanıtların gücü, bilimsel güvenilirlik ve kamu yararıdır.
Herhangi bir siyasi, dinî, ideolojik veya ticari görüşün bilimsel değerlendirmelerimizin sonucunu belirlemesine izin vermemeyi ilke ediniriz.
Editöryal bağımsızlığı, görüş sahibi olmamak ya da bütün tarihsel olaylara aynı uzaklıktan yaklaşmak şeklinde tanımlamayız.
Bizim için bağımsızlık, araştırma sonuçlarını önceden benimsenmiş düşüncelere uydurmamak ve kullanılan kanıtları tutarlı ölçütlerle değerlendirmektir.
Yayınlarımızda belirli bir görüşü destekleyen kanıtları seçerek karşıt bulguları sistematik biçimde görmezden gelmeyiz.
Ticari iş birlikleri ve sponsorlukların editöryal değerlendirmeleri belirlememesi esastır. Reklam ve sponsorlu içeriklerin bağımsız editöryal içeriklerden ayırt edilebilir olmasını gözetiriz.
Yayınlarımızın güvenilirliğini ticari veya kısa vadeli popülerlik hedeflerinin üzerinde tutmayı amaçlarız.
8. DİL, ANLATIM VE BİLGİNİN ERİŞİLEBİLİRLİĞİ
Kör Tarih, bilimsel bilginin yalnızca uzmanlara değil, araştırmaya ilgi duyan herkese ulaşabilmesi gerektiğine inanır.
Bu nedenle içeriklerimizde akademik doğruluk ile anlaşılır Türkçeyi bir araya getirmeyi hedefleriz.
Karmaşık tarihsel süreçleri sadeleştirirken olayların neden-sonuç ilişkilerini, tarihsel bağlamını ve bilimsel anlamını koruruz.
Teknik kavramları gerekli durumlarda açıklar, farklı disiplinlerde değişen anlamlarını dikkate alırız.
Kavram sözlüğü, karşılaştırmalı içerikler, araştırma dosyaları ve kaynakçalar aracılığıyla okuyucularımızın konular arasında bağlantılar kurmasını ve araştırmalarını derinleştirmesini kolaylaştırmayı amaçlarız.
Belgesellerimizde ve anlatı odaklı içeriklerimizde hikâye anlatımının gücünden yararlanırız. Ancak dramatik etki yaratmak amacıyla tarihsel kanıtları çarpıtmayız veya doğrulanmamış ayrıntıları gerçekmiş gibi aktarmayız.
Anlaşılır anlatımın bilimsel titizlikten vazgeçmek anlamına gelmediğini kabul ederiz.
9. GÖRSELLER, TARİHSEL CANLANDIRMALAR VE YAPAY ZEKÂ
Görsel materyalleri, tarihsel olayları ve bilimsel kavramları daha anlaşılır hâle getiren önemli anlatım araçları olarak kullanırız.
Fotoğrafların, tarihsel belgelerin, haritaların, sanat eserlerinin ve arkeolojik buluntuların özgün bağlamlarını korumaya özen gösteririz.
Tarihsel canlandırmaların, illüstrasyonların ve dijital rekonstrüksiyonların yorum içerdiğini kabul ederiz. Bunları özgün tarihsel belge veya doğrudan geçmişten kalmış görsel kayıtlar gibi sunmayız.
Yapay zekâ teknolojilerinden araştırma, metin düzenleme, çeviri, görsel üretimi ve diğer yayın süreçlerinde yardımcı araçlar olarak yararlanabiliriz.
Ancak yapay zekâ tarafından üretilmiş metinleri, kaynakları, alıntıları veya tarihsel iddiaları bağımsız doğrulama olmaksızın güvenilir kabul etmeyiz.
Yapay zekâ ile üretilen görsellerin tarihsel gerçeklikle karıştırılmamasını gözetiriz. Gerçekçi canlandırmaların temsili niteliğini gerekli durumlarda açıkça belirtiriz.
Yapay zekâ kullanımı, yayınlanan içeriğin doğruluğuna ilişkin editöryal sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Nihai değerlendirme ve yayın sorumluluğu insan editöryal denetimine aittir.
10. HATALARIN DÜZELTİLMESİ VE İÇERİKLERİN GÜNCELLENMESİ
Bilimsel araştırmaların gelişmesiyle birlikte tarihsel bilgiler ve değerlendirmeler değişebilir.
Bu nedenle içeriklerimizi değiştirilemez metinler olarak değil, gerektiğinde yeni bilgiler ışığında güncellenebilecek yayınlar olarak değerlendiririz.
Bir içerikte tarihsel, bilimsel veya maddi hata tespit edildiğinde ilgili bilgiyi yeniden inceler ve gerekli düzeltmeleri yaparız.
İçeriğin temel anlamını veya sonuçlarını etkileyen önemli değişiklikleri okuyucuların fark edebileceği biçimde belirtmeyi ilke ediniriz.
Yazım, noktalama ve anlatım akıcılığına ilişkin küçük düzenlemeler için ayrıca açıklama yapılması gerekli olmayabilir.
Yeni araştırmalarla geçerliliğini kaybeden içerikleri güncelleyebilir veya açıklayıcı editör notlarıyla yeniden değerlendirebiliriz.
Gerekli durumlarda, ciddi biçimde yanıltıcı olduğu anlaşılan ya da düzeltilmesi mümkün olmayan içerikleri gerekçesiyle birlikte yayından kaldırabiliriz.
Hataların kabul edilmesini ve düzeltilmesini bir güven kaybı değil, güvenilir yayıncılığın gereği olarak görürüz.
11. TELİF HAKLARI VE AKADEMİK EMEĞE SAYGI
Araştırmacıların, akademisyenlerin, gazetecilerin, yazarların, fotoğrafçıların ve diğer içerik üreticilerinin emeğine saygı gösteririz.
Başkalarına ait özgün bulguları, düşünceleri ve çalışmaları kendi araştırmalarımızın sonucu gibi sunmayız.
Alıntı, çeviri, uyarlama ve derlemelerde kaynak göstermeye ve ilgili telif haklarına uymaya özen gösteririz.
Görsel ve yazılı materyallerin kullanımında eser sahiplerinin haklarını, kullanım izinlerini ve ilgili yasal düzenlemeleri dikkate alırız.
İntihali, kaynakların bilinçli biçimde çarpıtılmasını ve başka araştırmacıların çalışmalarının izinsiz sahiplenilmesini yayın ilkelerimizle bağdaşmaz kabul ederiz.
12. OKUYUCULARLA İLİŞKİLER VE ELEŞTİRİ KÜLTÜRÜ
Kör Tarih, okuyucularını yalnızca içerik tüketen bir kitle olarak değil, araştırma ve öğrenme kültürünün katılımcıları olarak görür.
Bilimsel gerekçelere dayanan eleştirileri, alternatif yorumları ve kaynak önerilerini önemseriz.
Herhangi bir yayınımızdaki bilgilerin sorgulanmasını editöryal otoritemize yönelik bir tehdit olarak değerlendirmeyiz.
Yapıcı eleştirilerin, eksik bilgilerin tamamlanmasına, hataların düzeltilmesine ve araştırmaların geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini kabul ederiz.
Okuyucularımızın kaynakları incelemesini, farklı araştırmaları karşılaştırmasını ve kendi değerlendirmelerini oluşturmasını teşvik ederiz.
Geri bildirimlerin ve düzeltme taleplerinin daha sistematik biçimde değerlendirilmesini sağlayacak yöntemleri geliştirmeyi yayıncılık sorumluluğumuzun bir parçası olarak görürüz.
Amacımız tartışmaları kapatmak değil, bilgiyi ve kanıtları merkeze alan nitelikli bir tartışma ortamına katkıda bulunmaktır.
13. SÜREKLİ GELİŞİM VE EDİTÖRYAL SORUMLULUK
Kör Tarih'in editöryal ilkeleri, yayınlarımızın bilimsel güvenilirliğini ve kamusal sorumluluğunu korumak amacıyla oluşturulmuştur.
Araştırma yöntemlerindeki gelişmeleri, dijital yayıncılığın değişen koşullarını ve bilimsel iletişime ilişkin yeni uygulamaları takip ederiz.
Yayın süreçlerimizi, kaynak değerlendirme yöntemlerimizi ve editöryal standartlarımızı geliştirmeye açık tutarız.
Bu ilkeler yalnızca bir niyet beyanı değil, yayın kararlarımızı yönlendirmesi gereken temel ölçütlerdir.
Kör Tarih olarak bütün soruların yanıtlarına sahip olduğumuzu iddia etmiyoruz. Tarihsel bilginin sınırlarının farkında olarak araştırmayı, öğrenmeyi ve gerektiğinde önceki değerlendirmelerimizi gözden geçirmeyi sürdürüyoruz.
Çünkü bizim için güvenilir tarih yayıncılığı, geçmiş hakkında en kesin cümleleri kurmak değil; hangi bilgiyi neden doğru kabul ettiğimizi, neyi henüz bilmediğimizi ve yeni kanıtlar karşısında düşüncelerimizi nasıl geliştirdiğimizi açıklayabilmektir.
KÖR TARİH Geçmişi anlamak, kanıtları sorgulamakla başlar.