Yan Yana
Aynı konuyu anlatan eski metinlerin benzerlikleri ve ayrıldıkları noktalar.
Nuh Tufanı: Sümerlerden Kur’an’a
Sümer tabletlerinden Kur'an'a uzanan beş metin, büyük su baskınını nasıl anlatıyor? Benzerlikler ve farklar, metinlerin yer numaralarıyla.
Sümer Tufan Anlatısı, Atrahasis, Gılgamış XI, Tekvin (Yaratılış), Kur'an
İnsanın Çamurdan Yaratılışı
Bir Mezopotamya destanı, Tekvin ve Kur'an, insanın topraktan yaratılışını nasıl anlatıyor?
Atrahasis, Tekvin (Yaratılış), Kur'an
Habil ile Kabil: Kardeş Cinayeti
Kutsal metinlerde anlatılan ilk kardeş cinayeti Tekvin'de, Kur'an'da ve Yahudi yorum geleneğinde nasıl yer alıyor?
Tekvin (Yaratılış), Kur'an, Yahudi Yorum Metinleri
Hz. Musa ve Sargon: Suya Bırakılan Bebekler
Suya bırakılıp kurtarılan bir bebek, Akkad Kralı Sargon'un efsanesinde, Çıkış'ta ve Kur'an'da nasıl anlatılıyor?
Sargon Efsanesi, Çıkış (Mısır'dan Çıkış), Kur'an
Yusuf ile Züleyha: Eski Mısır'da Benzer Bir Hikâye
Haksız yere suçlanan genç adam anlatısı, bir Mısır masalında, Tekvin'de ve Kur'an'da nasıl yer alıyor?
İki Kardeş Masalı, Tekvin (Yaratılış), Kur'an
Hz. İbrahim Hangi Oğlunu Kurban Edecekti?
İbrahim'in sınanması Tekvin'de ve Kur'an'da nasıl anlatılıyor? Kur'an'da adı verilmeyen oğul hakkında müfessirler ne dedi?
Tekvin (Yaratılış), Kur'an
Göze Göz, Dişe Diş
Misilleme ilkesi Hammurabi Yasaları'nda, Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'an'da nasıl düzenleniyor?
Hammurabi Yasaları, Tevrat, İncil, Kur'an
Yedi Uyurlar
İnançları için mağaraya sığınıp yıllar sonra uyanan gençler, Yedi Uyurlar anlatısında ve Kur'an'da nasıl yer alıyor?
Yedi Uyurlar (Hıristiyan geleneği), Kur'an (Ashâb-ı Kehf)
Yan Yana Sayfası Nedir?
Yan Yana, aynı konuyu anlatan eski metinleri tek tabloda karşılaştırır. Her metnin ne söylediğini yer numarasıyla gösterir, ortak noktaları ve farklılıkları sıralar.
Bölüm şu ayrımları korur:
- Metin ve tarihsel gerçeklik. “Metinde şöyle anlatılır” ile “tarihte şöyle oldu” aynı anlama gelmez. Sayfalar anlatının tarihselliği hakkında karar vermez.
- Ayet ve yorum. Ayetin kendisi ile tefsir, hadis, midraş ve sonraki gelenek birbirinden ayrı gösterilir.
- Üç ayrı tarih. Anlatılan olayın varsayılan tarihi, metnin yazılış tarihi ve elimizdeki yazmanın tarihi birbirine karıştırılmaz.
- Metinler arası ilişkinin derecesi. Doğrudan metin kullanımı, ortak gelenek, ortak motif, olası kültürel etkileşim ve kanıtlanmamış varsayım ayrı şeylerdir. Akademide desteklenen bir ilişki gizlenmez, kanıtlanmamış bir ilişki de kesinmiş gibi sunulmaz.
Kullanılan Çeviriler ve Tefsirler
| Metin | Çeviri veya baskı | Nereden okundu |
|---|---|---|
| Kur'an meali | Kur'an Yolu meali: Hayrettin Karaman, Mustafa Çağrıcı, İbrahim Kâfi Dönmez, Sadrettin Gümüş, Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, 5 cilt, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Meal, portalda kaynak olarak “Kuran Yolu” seçilerek okundu. Portal hangi baskıyı kullandığını göstermez. | Diyanet Kur'an Portalı |
| Tefsir | Kur'an Yolu Tefsiri, Diyanet İşleri Başkanlığı. Cilt ve sayfa, portalın gösterdiği biçimiyle verilir. | Diyanet Kur'an Portalı |
| İslami konu maddeleri | TDV İslâm Ansiklopedisi, madde yazarıyla | islamansiklopedisi.org.tr |
| Tevrat ve İncil | Kutsal Kitap Yeni Çeviri. Eski Antlaşma © The Bible Society in Turkey 2001; Yeni Antlaşma © The Translation Trust 1987, 1994, 2001 | Bibleserver |
| Sümer Tufan Anlatısı | ETCSL 1.7.4, Oxford | ETCSL |
| Atrahasis | B. R. Foster çevirisinden uyarlama | Livius |
| Gılgamış XI | Maureen Gallery Kovacs çevirisi | Academy for Ancient Texts |
| Sargon Efsanesi | Ancient History Sourcebook; ayrıca Keller'in COJS'teki çevirisi | Fordham |
| Hammurabi Yasaları | Martha T. Roth, "Laws of Hammurabi", Open Educational Resources for the Ancient Near East 134, UCF 2022; madde aktarımı ve bağlam için David P. Wright | UCF STARS |
| İki Kardeş Masalı | Susan Tower Hollis'in çevirisi, Gardiner'in Late Egyptian Stories metnine dayanır | GMU'daki kopya |
| Pirke de-Rabbi Eliezer | Gerald Friedlander çevirisi, Londra 1916 | Sefaria |
| Mişna, Sanhedrin 4:5 | William Davidson Edition | Sefaria |
Doğrulama İşaretleri
- [A] Ayet, Kur'an Yolu mealinden resmî Diyanet portalında okundu.
- [T] Bilgi ayetin kendisinden değil, tefsirden veya akademik açıklamadan gelir.
- [B] Geçici veya ikincil bir mealden okundu, resmî doğrulama tamamlanmadı. Sayfalardaki ayetlerin hiçbiri [B] durumunda değildir.
Kur'an Yolu Cilt ve Sayfa Yerleri
Portalın tefsir görünümünde görülen cilt ve sayfa bilgileri aşağıdadır. Görülemeyen bilgiler uydurulmamış ve tabloya eklenmemiştir.
| Ayet | Cilt / Sayfa | Ayet | Cilt / Sayfa |
|---|---|---|---|
| Bakara 2/30 | 1 / 100-104 | Yûsuf 12/23 | 3 / 226 |
| Bakara 2/34 | 1 / 105-106 | Yûsuf 12/24 | 3 / 226-227 |
| Bakara 2/178 | 1 / 265-270 | Yûsuf 12/25-29 | 3 / 227 |
| Bakara 2/179 | 1 / 270-272 | Yûsuf 12/33, 12/35 | 3 / 230 |
| Nisâ 4/1 | 2 / 9-12 | Hicr 15/26 | 3 / 346-347 |
| Mâide 5/27 | 2 / 251-254 | Kehf 18/9-10 | 3 / 538-539 |
| Mâide 5/28 | 2 / 255 | Kehf 18/11 | 3 / 539 |
| Mâide 5/29-30 | 2 / 255-256 | Kehf 18/12 | 3 / 539-540 |
| Mâide 5/31 | 2 / 256-257 | Kehf 18/25-26 | 3 / 548-549 |
| Hûd 11/38-39 | 3 / 171 | Kasas 28/7-9 | 4 / 216-217 |
| Hûd 11/40 | 3 / 172 | Kasas 28/10 | 4 / 217 |
| Hûd 11/42-43 | 3 / 172-173 | Sâffât 37/104-111 | 4 / 546 |
| Hûd 11/44 | 3 / 173 | Sâffât 37/112-113 | 4 / 546-547 |
| Kamer 54/9-17 | 5 / 187-188 | Tahrîm 66/10-12 | 5 / 412-413 |
| Kehf 18/21 | 3 / 545 | Kehf 18/23-24 | 3 / 548 |