Patara
Likya Birliği'nin federal meclis binası (Bouleuterion), İmparator Neron'un deniz feneri ve Roma yol anıtıyla Doğu Akdeniz'in ana liman kenti.
Neden Önemli?
Hitit Kralı IV. Tuthaliya'nın Yalburt hiyeroglif yazıtında "Patar Dağı" olarak geçen ve Likçe sikkelerde "Pttara" adıyla anılan Patara, Likya'nın denize açılan en büyük askeri ve ticari limanı olduğu gibi, 23 kentten oluşan federal "Likya Birliği"nin (Lykion Koinon) oy ve temsil sisteminin işlediği meclis binasına (Bouleuterion) ev sahipliği yaptı.
İmparator Claudius döneminde (MS 45/46) dikilen ve Likya'daki tüm yerleşimler arası mesafeleri stadia cinsinden kaydeden "Stadiasmus Patarensis" (Yol Kılavuz Anıtı) antik coğrafya biliminin en kapsamlı taş haritası olurken; İmparator Neron'un MS 64/65'te yaptırdığı 26 metrelik Patara Deniz Feneri, Antik Çağ'dan özgün bloklarıyla günümüze ulaşan en eski deniz fenerlerinden biridir.
Bildiklerimiz
- Kumulların altından çıkarılan 1.400 kişilik Meclis Binası (Bouleuterion), Montesquieu'nün "Yasaların Ruhu" eserinde en gelişkin antik federal cumhuriyet modeli olarak övdüğü Likya Birliği'nin toplantı merkeziydi.
- Liman ağzındaki kum tepesinin altında korunan Neron Deniz Feneri'nin 2.500'den fazla özgün taş bloğu ve bronz harfli imparatorluk yazıtı ortaya çıkarılarak anastilozla yeniden ayağa kaldırıldı.
- Hadrianus dönemi tahıl ambarı (Granarium), Roma'ya gönderilen Anadolu tahılının depolandığı anıtsal liman altyapısını gösterir.
Tartışılanlar
- İç liman körfezinin Eşen Çayı alüvyonları ve rüzgâr kumullarıyla hangi yüzyıllar arasında tamamen kapanıp gemi girişini engellediği.
- Antik Çağ'da Apollon'un kış aylarındaki kehanet merkezi olarak ünlenen Patara Apollon Tapınağı'nın kent içindeki kesin yerinin tespiti.
Araştırma Tarihi
1811–1838
Francis Beaufort ve ardından Charles Fellows kentin yüzeydeki kalıntılarını ve yazıtlarını kaydetti.
1988–2008
Fahri Işık başkanlığında Akdeniz Üniversitesi ekibi kumullarla örtülü kenti kazmaya başladı; 1993'te Stadiasmus Patarensis yol anıtı bulundu.
2009
Kazı başkanlığı Havva İşkan Işık'a geçti; Meclis Binası restorasyonu tamamlandı ve Deniz Feneri'nin anastiloz projesi yürütüldü.